Μόδα και Νέοι: Απλή επιλογή ή Στάση Ζωής;
Η μόδα απασχολεί μεγάλες ομάδες ατόμων. Πλούσιους και φτωχούς, άντρες και γυναίκες, νεωτεριστέςκαι συντηρητικούς φυσικά και τους εφήβους. Οι έφηβοι έχουν ένα δικό τους τρόπο να αντιλαμβάνονται τηνέννοια της μόδας: για να είσαι μέσα στη μόδα φόρα ό,τι φοράει και η μάζα. Έτσι πιστεύουν οι νέοι (όχιφυσικά όλοι) πως είναι η μόδα.
Δεν έχει σημασία, αν σου ταιριάζει κάτι ή αν όχι, αν νιώθεις άνετα με κάποιο κομμάτι ή όχι, αρκεί που τοφοράνε όλοι. Κάτι πραγματικά εκνευριστικό (για μένα τουλάχιστον) είναι ότι πλέον δεν μπορείς να διακρίνειςτα άτομα, όλοι φαίνονται ίδια και αυτό γιατί όλοι είναι πανομοιότυποι. Ίδια μαλλιά, ίδια ρούχα, ίδιες κινήσεις,ίδιο ντύσιμο. Χάνουν την προσωπικότητά τους και γίνονται ένας από τους πολλούς. Για παράδειγμα, τώραστη μόδα είναι τα piercing, τα ακριβά φούτερ / μπλουζάκια (τύπου Volcom, DG, Wesc), φαρδιά παντελόνια,καπέλα, πολύχρωμα γυαλιά… σας θυμίζουν τίποτα όλα αυτά; Και φυσικά σας θυμίζουν, τα βλέπετε καθημερινά στο σχολείο, στο φροντιστήριο, στην βόλτα σας. Τα φοράτε κιόλας!
Και εδώ μπαίνει το ερώτημα: η μόδα για τους νέους είναι απλή επιλογή ή Στάση Ζωής;Έχω αρχίσει ναπιστεύω πως το μόνο που απασχολεί μερικά άτομα είναι το πώς θα προβάλλουν την εικόνα τους. Δήθεν«μάγκες» που έχουν στυλ, νομίζουν πως όλα περιστρέφονται γύρω από αυτό, το πώς θα δείχνουν.
Άλλα το χειρότερο είναι ότι
όλη αυτή η νοοτροπία γίνεται στάση ζωής. Μαθαίνουν ναζούνε την καθημερινότητά
τους με μόνη τους ασχολία το τι θα φορέσουν, το πώς θα μιλήσουν, το πώς θα
είναι αρεστοί. Χάνουντην ουσία των πραγμάτων και δεν τα ζουν όλα. Μπορεί η μόδα
να αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό της εποχής μας, αλλά το θέμα είναι να
ξέρεις να τη χειρίζεσαι.
Για μένα, «μαγκιά» είναι να μπορείς να
προσαρμόσεις τη μόδα στο στυλ σου και όχι το στυλ σου στη μόδα.
ΚΕΙΜΕΝΟ 2
Ο ρόλος της μόδας στην
ψυχολογική διαμόρφωση του ατόμου
Απόσπασμα από το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «LeMonde». Το άρθρο προέκυψε και οφείλεταιστην ιστορική αναφορά του Ανατόλ Φρανς σχετικά με τη μόδα και είναι αποτέλεσμα μικροσκοπικής μελέτηςενός και μόνο τεύχους της «VOGUE», 1984. Η «Βιβλιοθήκη-Καταφύγιο θηραμάτων» το καταχωρεί με την πρέπουσα τιμή.
Λίγο καιρό πριν από τον θάνατό του ο Ανατόλ Φρανς είχε πει: «Αν ήταν δυνατόν -εκατό χρόνια μετά το θάνατο μου- να διαλέξω ένα βιβλίο, θα προτιμούσα να διάλεγα ένα περιοδικό μόδας- για να δω πώς ντύνονται οι γυναίκες. Γιατί αυτό ακριβώς το ντύσιμο των γυναικών θα μου πει περισσότερα πράγματα για την κοινωνία από όσα θα μου έλεγαν όλοι οι φιλόσοφοι και θεολόγοι».
Αυτό βέβαια μπορεί να μας φανεί εκκεντρικό,
αλλά ο Ανατόλ Φρανς είχε δίκιο, γιατί στην έννοια ΝΤΥΣΙΜΟ υπονοείται ένα σύνολο
που εμπεριέχει όχι μόνο το ρούχο, το χρώμα του, το style (στιλ) του, αλλά
και τις χειρονομίες, το ύφος, τις εκφράσεις, τις συμπεριφορές και την σαγήνη που
το συνοδεύουν.
Το ρούχο, λοιπόν, είναι η αισθητική πανοπλία μέσα από την οποία συντηρούνται και εξαπολύονται όλοι οι ηθικοί, κοινωνικοί, ιδεολογικοί κανόνες και προτάσεις. Το ρούχο είναι τo σύμβολο, στο οποίο υπάρχει μια υπονοούμενη αναφορά στους θεσμούς, στα ήθη, στα πάθη, στις δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις, στις φαντασιώσεις και ενοράσεις, στις κατακτήσεις και πεποιθήσεις, στα αποφθέγματα, στις ιδιαιτερότητες, στην ηθική φύση, στην οικονομική δομή, στην πολιτική φυσιογνωμία ενός προσώπου, ενός λαού μιας χώρας, του κόσμου όλου, μιας ιστορικής στιγμής.
Απόσπασμα από κείμενο της
ΝτένηςΒαχλιώτη, δημοσιευμένο στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία»
ΚΕΙΜΕΝΟ 3
«Μέρες Αλεξάνδρειας»
Η Γαλλο-Ελβετίδα Υβέτ Σαντόν συνοδεύει τον Λιβανέζο σύντροφό της Ελιάς Χούρι στην Κωνσταντινούπολη, λίγο πριν το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Εκεί θα μάθει για τα περίφημα καφέ σαντάν που περιορίζονταν για το ανδρικό κοινό και θα θελήσει να τα επισκεφτεί. Κι αφού δεν μπορεί να γίνει δεκτή σ’ αυτά ως γυναίκα, αποφασίζει να υποδυθεί έναν διαφορετικό ρόλο.
Ήταν πολύ παράξενη η αίσθηση που αποκομίζει Υβέτ όταν χρειάστηκε να υποδυθεί τον άντρα. Εγκλωβισμένη μέσα στο κέλυφος ενός κοστουμιού, όπου οι λεπτοί της ώμοι χάθηκαν στις πτυχές του υφάσματος και το φαρδύ παντελόνι κυμάτιζε σαν λάβαρο γύρω από το καλλίγραμμα πόδια της, προσπαθούσε μάταια να κρύψει την αμηχανία της. Και δεν ήταν μόνο αυτό. Ο γιακάς του πουκαμίσου δεν εφάρμοζε καλά στον κύκνειο λαιμό της και έτσι νόμιζε πως η γραβάτα, που παλιά είχε μάθει να τη δένει αριστοτεχνικά γύρω από το λαιμό του Ελιάς, θα λυνόταν την επόμενη στιγμή και θα έπεφτε στα πόδια της.
Στο μόνο που έδειχνε κάπως να τα καταφέρνει ήταν να γαντζώνει τον αντίχειρα του δεξιού χεριού της στην τσέπη του γιλέκου της- τυπική ανδρική χειρονομία-, χαϊδεύοντας ένα ρολόι τσέπης που το είχε εκεί για τα μάτια του κόσμου. Θέλοντας να μιμηθεί το αντρικό βάδισμα, έπρεπε κατ' αρχάς να εξοικειωθεί με τα αντρικά παπούτσια, που τύχαινε να είναι και ένα δύο νούμερα μεγαλύτερα. Κι όταν πια προσπάθησε να κρατήσει το τσιγάρο ανάμεσα στα λεπτά της δαχτυλάκια όπως οι άντρες, είχε την εντύπωση πως κάπνιζε για πρώτη φορά.
Άσε τη δυσκολία της να
κατεβάσει μονορούφι το ποτήρι της. Έπρεπε να γείρει το κεφάλι της, κι αν με την
κίνηση αυτή δεν λύνονταν τα πλούσια μαλλιά της μέσα στο φέσι και δεν ξεχείλιζαν
στην πλάτη της, τότε σίγουρα το αλκοόλ θα της κατάκαιγε μεμιάς τον οισοφάγο. Το
μουστάκι που της κόλλησαν πάνω από τα χείλη δεν ταίριαζε καθόλου με τη φίνα
επιδερμίδα της και το κομπολογάκι που της έδωσαν να κρατάει μπερδευόταν στα
δάχτυλά της και την εκνεύριζε.
Επειδή, τέλος, όσο χαμηλά κι αν προσπάθησε να μιλήσει, η φωνή της δεν μπορούσε να ξεγελάσει κανέναν, ήταν προτιμότερο αντί να μιλά, απλώς να ξεροβήχει κάπου-κάπου. Παρ’ όλα αυτά, όταν ο Ελιάς τη ρώτησε αν θα τα κατάφερνε, εκείνη έγνεψε καταφατικά και αρνήθηκε την βοήθεια για να ανέβει στην άμαξα.Ο αμαξάς ακολούθησε ένα απότομο καλντερίμι και βγήκε στην πλατεία δίπλα στο Γενικό Ταχυδρομείο. […]Πέρασαν μπροστά από τα διασημότερα καφέ σαντάν της περιοχής, το «Αμέρικα» και το «Ευρώπα», αλλά στάθηκαν στο «Κοσμοπόλιταν», όπου την παράσταση έκλεβαν οι αδελφές Ρωξάνη και Δανάη. Με τη σκέψη πως όλα θα πήγαιναν καλά μες στο σκοτάδι της νύχτας, δοκίμασε να κάνει τα πρώτα σταθερά της βήματα.
Το μαγαζί ήταν γεμάτο από κοιλαράδες Πολίτες, Αρμένηδες Τούρκους, Έλληνες και Εβραίους, που φούμαραν ναργιλέ όλο κιμπαριλίκι και αρχοντιά. Φαίνεται πως ο Αραπίδης ο φίλος τους ήταν τακτικός πελάτης,γι’ αυτό και τους έδωσαν ένα καλό τραπέζι. […]
Είναι αδύνατο να περιγραφεί τι έγινε τη στιγμή που η Ρωξάνη με τη Δανάη εμφανίστηκαν επί σκηνής.Όλοι εκείνοι οι κοιλαράδες σηκώθηκαν όρθιοι και χειροκροτούσαν σφυρίζοντας. Μερικοί μάλιστα πηδούσαν πάνω κάτω από τον ενθουσιασμό τους ή έκαναν πως χορεύουν αλάτούρκα, κουνώντας τις υπερμεγέθεις κοιλιές τους. Τα δύο κορίτσια φορούσαν κοντά, αμάνικα φορέματα με στρας και πούλιες στο στήθος. Ότανη Υβέτ είδε τη Δανάη, κατάλαβε γιατί η αδερφή της εξήρε το κάλλος της.
Ήταν λίγο πιο κοντή από τη Ρωξάνη, αλλά είχε υπέροχα σπαστά μαλλιά και ένα κορμάκι στρουμπουλό, και ασφαλώς για τους μερακλήδεςτ ης Πόλης αποτελούσε τον ορισμό της ομορφιάς.
Δημήτρης Στεφανάκης, «Μέρες
Αλεξάνδρειας», Εκδόσεις Ψυχογιός, 2011
Α1. Να αποδώσετε περιληπτικά
τις απόψεις που εκφράζει στο Κείμενο 1 η συγγραφέας για τη σχέση των νέων με τη
μόδα. (60-80 λέξεις)
Μονάδες 15
ΘΕΜΑ Β
Β1.α) Ποιον τρόπο διάλεξε η
συγγραφέας του 1ου Κειμένου για να οργανώσει το επιχείρημά της στη 2η παράγραφο
(«Δεν έχει σημασία…φοράτε κιόλας!»); Ποια θέση της προσπαθεί να στηρίξει με τον
τρόπο αυτό;
Μονάδες 8
Β1. β) «…σας θυμίζουν τίποτα
όλα αυτά; Και φυσικά σας θυμίζουν, τα βλέπετε καθημερινά στο σχολείο,
στοφροντιστήριο, στην βόλτα σας. Τα φοράτε κιόλας!» [2η παράγραφος του 1ου
κειμένου]
Το ύφος της συγγραφέως στο
απόσπασμα που σας δόθηκε είναι ιδιαίτερα άμεσο και επικοινωνιακό. Ποιαρηματικά
πρόσωπα και ποια σημεία στίξης εξυπηρετούν το ύφος της; Τι πετυχαίνει η
συγγραφέας με τηχρήση τους;
Μονάδες 10
Β2. Τι πιστεύει στο Κείμενο 2
ο Ανατόλ Φρανς για το ρούχο; Πώς επικοινωνεί νοηματικά η άποψή του με
τουπόλοιπο κείμενο; (60-80 λέξεις)
Μονάδες 10
Β3. Ποιο σχήμα λόγου
διακρίνετε στην τελευταία παράγραφο του Κειμένου 2 («Το ρούχο, λοιπόν,
είναι…μιας ιστορικής στιγμής»); Πού αποσκοπεί η συγγραφέας με την επιλογή αυτή;
Μονάδες 6
Β4. «Το ρούχο, λοιπόν, είναι η
αισθητική πανοπλία μέσα από την οποία συντηρούνται και εξαπολύονται όλοιοι
ηθικοί, κοινωνικοί, ιδεολογικοί κανόνες και προτάσεις».
Να μετατρέψετε τη σύνταξη στην
περίοδο που σας δόθηκε και να δικαιολογήσετε την χρήση της παθητικήςφωνής στην
αρχική επιλογή της συντάκτριας.
Μονάδες 6
ΘΕΜΑ Γ
Γ1. Στο Κείμενο 3 η ηρωίδα θα
εξασφαλίσει με την ανδρική ενδυμασία την είσοδό της σε έναν χώρο πουείναι
απαγορευμένος για τις γυναίκες. Ποια είναι η συναισθηματική κατάσταση της
ηρωίδας κατά την αλλαγή στην εξωτερική της εμφάνιση; Ποιον αφηγηματικό τρόπο
χρησιμοποιεί ο αφηγητής για να την αποδώσει; Να απαντήσετε με συγκεκριμένες
αναφορές σε τουλάχιστον δύο (2) σημεία του κειμένου. (120-150 λέξεις)
ΘΕΜΑ Δ
Δ1. Ποια είναι η σχέση σας με
τη μόδα; Στον βαθμό που σας επηρεάζει, γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό;
Με αφορμή τα κείμενα αναφοράς,
να αναπτύξετε την προσωπική σας εμπειρία, σε κείμενο που θα αναρτήσετεστο
ιστολόγιο του σχολείου σας. (300-350 λέξεις)