1. Να υπογραμμίσεις στο πιο κάτω κείμενο τα ουσιαστικά της Α΄ Κλίσης.
Ὅριον τῆς Θετταλίας τὸ παλαιὸν πρὸς τῇ θαλάττῃ, ἦν ἡ παραλία ἀπὸ Θερμοπυλῶν μέχρι
τῆς ἐκβολῆς τοῦ Πηνειοῦ ποταμοῦ. Πρὸς τὴν μεσόγαιαν ἡ χώρα πεδίον ἐστί, κύκλῳ δ
ἄκραι τὴν χώραν περικλείουσι. Τῶν κατοίκων τῆς Θετταλίας οἱ μὲν ταγοὶ κύριοι τῆς χώρας
ἦσαν, οἱ δὲ γεωργοὶ τοὺς ἀγροὺς ἐθεράπευον καὶ ἐν ταῖς νομαῖς τὰ ποίμνια ἔνεμον. Ἐν
Θετταλίᾳ οἱ ποταμοὶ ἐν ταῖς πηγαῖς μικροί εἰσιν, ἐν δὲ τοῖς πεδίοις πολλαχοῦ λιμνάζουσιν.
Οἱ ποταμοὶ τὴν χώραν πολλάκις κατακλύζουσι καὶ τὴν γεωργίαν καὶ τὰς νομὰς βλάπτουσιν.
Οἱ κάτοικοι τότε ἐν ἀπορίᾳ εἰσίν. Ἐν ταῖς ευφορίαις δ’ ὅμως ἡ Θετταλία ἐκφέρει σῖτον,
κριθάς, ὀπώρας· τρέφει δὲ ἀγέλας ἵππων καὶ προβάτων. Τὴν δ’ ἐκ τῶν ἀγρῶν κομιδὴν ἐφ’
ἁμαξῶν εἰς τὰ ταμιεῖα τῶν οἰκιῶν φέρουσι.
2. Να συμπληρώσεις τις πιο κάτω προτάσεις επιλέγοντας τον σωστό τύπο του
ουσιαστικού (α ή β)
1. Θαυμάζομεν τούς ………………………………………….. α) νεανίας, β) νεανίους
2. Φεῦγε τοὺς ....................................................... α) ψεύστας, β) ψεύστες
3. Θαυμάζω τὴν .................................................... α) μέλισσα, β) μέλισσαν
4. Διώκομεν τούς .................................................. α) προδότας, β) προδότες
5. Πείθου τοῖς λόγοις τῶν ..................................... α) δικαστῶν, β) δικαστών
6. Τῇ ................................................ ἐκείνη α) ἡμέρᾳ, β) ἡμέρῃ
7. Τὸ ὑδωρ τῆς ..................................................... α) θάλασσας, β) θαλάσσης
8. Ἕλαφος παραγίνεται ἐπι τινα ............................ α) πηγάν, β) πηγήν
9. Ὁμιλοῦμεν τὴν αὐτὴν ......................................... α) γλῶσσαν, β) γλῶσσην
10. Οἱ .............................................εἰσιν πλησίον. α) κυνηγέται, β) κυνηγέτες
3. Να συμπληρώσεις τα κενά με τη σωστή κατάληξη.
1. Συνεβούλευε δὲ αὐτοῖς μὴ χρῆσθαι τῇ ἀδικί______ (ἀδικία) μήτε τῇ διαβολ______
(διαβολή).
2. Ἔλεγε τὴν σωφροσύν______ (σωφροσύνη), εἶναι τὴν αἰτί______ (αἰτία) τῆς
εὐδαιμονί______ (εὐδαιμονία).
3. Πείθου, ὦ ναῦτ______ (ναύτης) τῷ κυβερνήτ______ (κυβερνήτης).
4. Ἐν ταῖς θαλάσσ______ (θάλασσα) ζῶσι θαυμαστὰ ὄντα.
5. Ἔνεμον τὰ ποίμνια ἐν ταῖς νομ______ (νομή).
6. Αἱ ἐπιγραφ______ (ἐπιγραφὴ) ὑπομιμνήσκουσιν τὰς νίκ______ (νίκη)
7. Θαυμάζομεν τοὺς ἀγαθούς πολίτ______ (πολίτης)
8. Τὰς ἡδον______ (ἡδονὴ) θήρευε τὰς μετὰ δόξ______ (δόξας, δόξης)
9. Ὁρῶ τοὺς λοχί______ (λοχίας) μετὰ τῶν ταμι______ (ταμίας)
10. Οἱ μαθητ______ (μαθητὴς) ἔλεγον τὴν ἀλήθει______ (ἀλήθεια)
11. Τῶν ………………………….. (ὁπλίτης) τα ὃπλα οἱ νικηταί παρέλαβον.
4. Να μεταφέρεις τα ουσιαστικά στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού
στρατιωτῶν → ___________________
θεατάς → ___________________
νομοθετῶν → ___________________
κεφαλήν → ___________________
μανδύαις → ___________________
ἰδιώτου → ___________________
ποιητής → ___________________
5. Να μεταφέρεις τις πιο κάτω προτάσεις στον αντίθετο αριθμό.
➢ Ἐν ταῖς θαλάσσαις ζῶσι θαυμαστὰ ὄντα.
……………………………………………………………………………………………………………………………
➢ Οἱ κάτοικοι τότε ἐν ἀπορίᾳ εἰσίν.
……………………………………………………………………………………………………………………………
Προσοχή !
- Τα αρσενικά και τα θηλυκά έχουν ίδιες καταλήξεις.
- Η κλητική κάποιες φορές σχηματίζεται όμοια με την ονομαστική . Π.χ.
«ὦ λόγε» και «ὦ λόγος»
«ὦ νῆσε» και «ὦ νῆσος»
«ὦ φίλε» και «ὦ φίλος»
Εξαίρεση: Στην κλητική η λέξη «ὁ θεός» παραμένει «θεός», ενώ «ὁ ἀδελφός» γίνεται «ὦ ἄδελφε» ανεβάζοντας τον τόνο.
- Τα ουδέτερα έχουν :
ü τρεις όμοιες πτώσεις( ονομαστική , αιτιατική, κλητική)
ü το « α» στη λήγουσα είναι πάντα βραχύ. Π.χ. τά δῶρα
|
Ενικός αριθμός |
|||||||||
|
Ονομαστική |
ὁ |
ἄνθρωπ |
-ος |
ἡ |
ἄμπελ |
-ος |
τὸ |
δῶρ |
-ον |
|
Γενική |
τοῦ |
ἀνθρώπ |
-ου |
τῆς |
ἀμπέλ |
-ου |
τοῦ |
δώρ |
-ου |
|
Δοτική |
τῷ |
ἀνθρώπ |
-ῳ |
τῇ |
ἀμπέλ |
-ῳ |
τῷ |
δώρ |
-ῳ |
|
Αιτιατική |
τὸν |
ἄνθρωπ |
-ον |
τὴν |
ἄμπελ |
-ον |
τὸ |
δῶρ |
-ον |
|
Κλητική |
ὦ |
ἄνθρωπ |
-ε |
ὦ |
ἄμπελ |
-ε |
ὦ |
δῶρ |
-ον |
|
Πληθυντικός αριθμός |
|||||||||
|
Ονομαστική |
οἱ |
ἄνθρωπ |
-οι |
αἱ |
ἄμπελ |
-οι |
τὰ |
δῶρ |
-α |
|
Γενική |
τῶν |
ἀνθρώπ |
-ων |
τῶν |
ἀμπέλ |
-ων |
τῶν |
δώρ |
-ων |
|
Δοτική |
τοῖς |
ἀνθρώπ |
-οις |
ταῖς |
ἀμπέλ |
-οις |
τοῖς |
δώρ |
-οις |
|
Αιτιατική |
τοὺς |
ἄνθρωπ |
-ους |
τὰς |
ἄμπελ |
-ους |
τὰ |
δῶρ |
-α |
|
Κλητική |
ὦ |
ἄνθρωπ |
-οι |
ὦ |
ἄμπελ |
-οι |
ὦ |
δῶρ |
-α |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ασκήσεις:
1. Nα συμπληρώσετε τα κενά, βάζοντας τις λέξεις που βρίσκονται στην παρένθεση στον τύπο που σας ζητείται:0
1) Oἱ Θηβαίων ἄνδρες εἰσῆλθον περὶ τὸν πρῶτον………….. ( ὕπνος) ξὺν…………… ( ὅπλον, δοτική πληθυντικού) ἐς Πλάταιαν τῆς Βοιωτίας.
2) Σύνειμι………… ( ἄνθρωπος, δοτική πληθυντικού) σοφοῖς.
3) Προδότας καλοῦμεν τοὺς τοῖς …………….. ( ἐχθρός) δόντες τήν πόλιν.
4) Τῷ………… ( Δημάρατος) δῶρον αὕτη ἡ χώρα ἐδόθη ἐκ βασιλέως ἀντὶ τῆς ἐπί τὴν Ἑλλάδα στρατείας.
5) Εἴθε προσδιδοίημεν παντί…………… ( δῶρον, δοτική ενικού) ἔπος ἀγαθόν.
6) Οὗτος ἐκόσμησεν τὸ σκῆπτρον τοῖς πᾶσι…………… (μέταλλον).
7) Καθέζεται ὁ θεὸς ἐν τῷ…………… (θρόνος).
2.Να βάλετε τα παρακάτω ουσιαστικά στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού.
ταῖς κιβωτοῖς "……………….
ἡ ἤπειρος "……………….
τῇ καμήλῳ "……………….
τῶν ἀρότρων "……………….
τῆς ἀτραποῦ "……………….
ὦ πάπποι "……………….
τό λίτρον "……………….
τήν ἄρκτον "……………….
3. Να γράψετε τον τύπο που σας ζητείται.
τὸ μυστήριον : τη δοτική ενικού "…………………
ἡ ἄμπελος : τη γενική ενικού "…………………
ὁ μόλυβδος : τη γενική πληθυντικού "…………………
ὁ καρκίνος : τη δοτική πληθυντικού "…………………
ἡ διάλεκτος : τη δοτική ενικού "…………………
ἡ βάσανος : την αιτιατική πληθυντικού "…………………
ὁ κίνδυνος : τη δοτική ενικού "…………………
τὸ μύρον : την αιτιατική πληθυντικού "…………………
ἡ πλίνθος : την αιτιατική πληθυντικού "…………………
ὁ μάγος : την κλητική ενικού "………………