ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Β’ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΚΕΙΜΕΝΟ 1
Το κόστος της διασημότητας
Η διασημότητα είναι το βασικό νόημα της οικονομίας μας, η κύρια αξία που κρίνει την αξιολόγηση τωνειδήσεων,το κυρίαρχο μέσο της διάδοσης των πληροφοριών και της διασκέδασης. Τίποτα δεν κινείται σήμερα στο σύμπαν μας χωρίς την ετικέτα της δημοσιότητας. Κάποιες διασημότητες (Μάικλ Τζάκσον, Μαντόνα) είναι τόσο απίστευτες, που δεν θα μπορούσε να τις φανταστεί ένα απλό συνηθισμένο μυαλό. Άλλοι έχουν γίνει διάσημοι με τη συμπεριφορά του αρπαχτικούέναντι των μελών της ίδιας τους της οικογένειας, όπως οι καρχαρίες... Κοινό στοιχείο όμως όλων των ποικιλιών, το γεγονός ότι σε όλες αρέσει να τις κοιτάζουμε. Όταν επισκεπτόμαστε τον ζωολογικό κήπο, προσπαθούμε να φανταστούμε πώς είναι η ζωή των ζώων στο φυσικό τους περιβάλλον. Είναι το ίδιο δυστυχισμένα όπως στα κλουβιά; Η παρωδία που εκτυλίσσεται εκεί, έχει καμία σχέση με την πραγματική τους ζωή;
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει όταν βλέπουμε τις διασημότητες στα περιοδικά που μας παρουσιάζουν τρόπους ζωής τόσο τεχνητής, όσο και αυτής σε ένα κλουβί θηρίου. Είναι αυτοί οι άνθρωποι τόσο ευτυχισμένοι, όπως εμφανίζονται; Τι σημαίνει να έχεις δόξα και πλούτη;
Οι διασημότητες μπορεί να θεωρηθούν αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης, γιατί τα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης κατέστησαν δυνατό ο Ντέιβιντ Μπέκαμ να είναι σταρ στη Μαντζουρία όπως και στο Μάντσεστερ. Το να είναι όμως κάποιος καλός τραγουδιστής ή ποδοσφαιριστής δεν είναι αρκετό για να αποκτήσειπαγκόσμια φήμη. Για να γίνει κάποιο πρόσωπο σταρ πρέπει να βιομηχανοποιηθεί. Ολόκληρες βιομηχανίεςείναι ταγμένες στη δημιουργία διασημοτήτων, που εργάζονται αδιάκοπα για να υποστηρίξουν το αντικείμενο της δουλειάς τους.
Αφού αποκτηθεί η φήμη, χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να διατηρηθεί. Οι διασημότητες πρέπει νασυνεχίσουν να διεκδικούν το ενδιαφέρον του κοινού, να επιδιώκουν να παραμείνουν στην επικαιρότητα.Κανείς από αυτούς δεν μπορεί να αποτραβηχτεί από τον δημόσιο χώρο και να έχει ιδιωτική ζωή.
Γιατί όμως το κάνουν αυτό οι διασημότητες; Η προφανής απάντηση είναι το χρήμα, η δόξα, η δύναμη.Λιγότερο προφανές, το ότι τα τρία αυτά βραβεία ανευρίσκονται πλέον στις μεγαλύτερες ποσότητες από ποτέ.
Στο ζωολογικό κήπο της δημοσιότητας, παρατηρητές και παρατηρούμενοι είναι εγκλωβισμένοι. Οι δεύτεροι είναι σαν τις τίγρεις που βαδίζουν παραλογισμένα πίσω και μπροστά. Καταναλώνουν το κόκκινοκρέας που τους πετάνε.
Οι παρατηρητές, εμείς που ξεμυαλιζόμαστε με τις διασημότητες, τρέχουμε πίσωαπό μια κενή παρωδία που αναπόφευκτα ρουφά κάθε νόημα της ζωής μας. Μειώνουμε τον εαυτό μας. Γιατίνα διασκεδάζουμε με αυτό;
Άρθρο ελαφρώς διασκευασμένο από τον ημερήσιο Τύπο
ΚΕΙΜΕΝΟ 2
Δελτίο ειδήσεων.
ΣΥΛΛΟΓΙΖΟΜΑΙ ΤΟ ΙΔΑΝΙΚΟ δελτίο ειδήσεων.
Το σχεδιάζω προσεκτικά, το επινοώ, το προκατασκευάζω.
Αφαιρώ με προσοχή και με λαβίδες καθετί το δυσάρεστο και το οδυνηρό.
Το λογοκρίνω.
Εξαιρώ τα εγκλήματα, διαγράφω τις ληστείες, εξαφανίζω την παραφιλολογία και τις διαδόσεις.
Κρατώ τη φωνή και σκεπάζω τον αντίλαλο, κρατώ τον ήχο και εξαφανίζω τον απόηχο. Ως δια μαγείας,
δεν υπάρχουν καταλήψεις, επιθέσεις, απεργίες, πορείες, επεισόδια.
Καταργούνται οι συνδιαλλαγές, οι αντεγκλήσεις, οι συγκρούσεις, οι αιχμηρές δηλώσεις και οι υβριστικές ανταπαντήσεις.
Δεν υπάρχουν νεκροί από ατυχήματα, από τροχαία, από ναρκωτικά.
Δεν εκπυρσοκροτούν πιστόλια, δε βγαίνουν μαχαίρια.
Δεν υπάρχουν κυβερνητικές αποφάσεις που να ζορίζουν, στοιχεία της φύσης που να καταστρέφουν, ανθρώπινες
παρεμβάσεις που να πυροδοτούν.
Δεν υπάρχουν λαϊκές εξεγέρσεις, επαναστάσεις, αλλά ούτε και τρομοκρατικές ενέργειες, βομβιστικές απόπειρες, λεκτικά πυροτεχνήματα.
Δεν υπάρχουν παρασκήνια, ίντριγκες, δολοπλοκίες και συνωμοσίες...
Θεέ μου, τι τερατούργημα δημιούργησα...
Τι πληκτικός εξιδανικευμένος κόσμος, που δεν ενδιαφέρει κανέναν, δεν συγκινεί, δεν συναρπάζει!
Τι ειδυλλιακό και στείρο κατασκεύασμα, χωρίς κορυφώσεις και δραματικές εξάρσεις, χωρίς συγκινησιακά δρώμενα και θεατρική δομή!
Ιδανικό πρόγραμμα για μηδενική θεαματικότητα· γιατί, σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ, η ενημέρωση υποχρεούται να αποκτά ψυχαγωγικό χαρακτήρα, έστω και αν η ψυχαγωγία αυτή στηρίζεται στην αρνητική πλευρά των πραγμάτων.
Γιάννης Ευσταθιάδης
«Tragicomedia» (απόσπασμα σε διασκευή)
1 ηδύσεων: Δεν πρόκειται για ορθογραφικό λάθος. Ο συγγραφέας κάνει λογοπαίγνιο με το επίθετο
«ηδύς» = ευχάριστος.
ΚΕΙΜΕΝΟ 3
Μιὰ ἀποκρουστικὴ πραγματικότητα
Να συνεχίσω να παρακολουθώ τους ανθρώπους που, γαντζωμένοι στα παράθυρα, ζητούν βοήθεια; Ή να τρέξω να ηρεμήσω τα παιδιά που κλαίνε, όντας κι αυτά μάρτυρες του τρόμου;
Δεν εμπιστεύομαι πια κανέναν, και κανείς δεν εμπιστεύεται εμένα – ούτε και θα με εμπιστευτεί ποτέ. Όλοι μετατραπήκαμε σε πιθανούς υπόπτους και ενδεχόμενους φανατικούς.
Τα παιδιά δεν είναι πια τα ίδια. Δεν κάνουν όνειρα, ούτε παίζουν όπως παλιά.
ΜπουσραὴλἘστσάουι
[1 ]Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 εκδηλώθηκαν τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον στόχων στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Σε τέσσερα πολιτικά αεροσκάφη εκδηλώθηκεαεροπειρατεία, και τα τρία από αυτά οδηγήθηκαν από τους αεροπειρατές και προσέκρουσαν στους Δίδυμους Πύργους τουΠαγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου και στο Πεντάγωνο, ενώ το τέταρτο συνετρίβη σε ανοικτόχώρο. Οι Δίδυμοι Πύργοι κατέρρευσαν λίγη ώρα μετά τις συγκρούσεις των αεροσκαφών επάνω τους, προκαλώντας χιλιάδεςαπώλειες: εκτός από τους 19 νεκρούς αεροπειρατές, συνολικά από τις επιθέσεις 2.977 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους και 24παραμένουν αγνοούμενοι, ενώ πάνω από 25.000 τραυματίστηκαν, με τις συνολικές υλικές ζημιές να ξεπερνούν τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια. Τις επιθέσεις πραγματοποίησαν ισλαμιστές τρομοκράτες, οργανωμένοι από την οργάνωσηΑλ Κάιντα και τοναρχηγό της, Οσάμα μπιν Λάντεν, με σκοπό να πλήξουν τον μεγαλύτερο εχθρό τους, τις ΗΠΑ.
ΘΕΜΑΤΑ
ΘΕΜΑ Α
Α1. Να αποδώσετε περιληπτικά το απόσπασμα του Κειμένου 1 «Οι διασημότητες μπορεί να θεωρηθούναποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης... στις μεγαλύτερες ποσότητες από ποτέ». (60-80 λέξεις)
Μονάδες 15
ΘΕΜΑ Β
Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε, σύμφωνα με τα Κείμενα 1 και 2, τις παρακάτω διαπιστώσεις, γράφοντας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ήτη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας με αναφορές σεχωρία των κειμένων:
α. Η διασημότητα στο Κείμενο 1 συνδέεται με το κέρδος.
β. Οι διάσημοι, σύμφωνα με το Κείμενο 1, παραχωρούν στο κοινό την ιδιωτική τους ζωή.
γ. Ο συγγραφέας του Κειμένου 1 αμφιβάλλει κατά πόσον είναι αληθινή η ζωή που ζουν οι διάσημοι.
δ. Στο Κείμενο 1 η γλώσσα χρησιμοποιείται μόνο με την κυριολεκτική της σημασία.
ε. Ο συγγραφέας του Κειμένου 2 συνδέει την υψηλή θεαματικότητα με τον εντυπωσιασμό.
Μονάδες 10
Β2. «Κάποιες διασημότητες... Τι σημαίνει να έχεις δόξα και πλούτη;»
Ο συγγραφέας του Κειμένου 1 χρησιμοποιεί στη 2η παράγραφο μία αναλογία. Να την παρουσιάσετε και να εξηγήσετε ποιον προβληματισμό του προσπαθεί να στηρίξει με αυτή.
Μονάδες 8
Β3. «Στο ζωολογικό κήπο της δημοσιότητας... Γιατί να διασκεδάζουμε με αυτό;»
Να μελετήσετε την τελευταία παράγραφο του Κειμένου 1 και να απαντήσετε στις ακόλουθες ερωτήσεις:
α) Τι διαπιστώνει ο συγγραφέας για τους παρατηρητές; Γιατί χρησιμοποιεί στον λόγο του α’ πληθυντικό
πρόσωπο; (μον. 7)
β) Σε τι εξυπηρετεί η ερώτηση που απευθύνει στο τέλος του κειμένου; (μον. 5)
Μονάδες 12
Β4. Πώς φαντάζεται ο συγγραφέας του Κειμένου 2 το ιδανικό δελτίο ειδήσεων; Σε ποιο συμπέρασμα καταλήγει για
το δημιούργημά του; (80-100 λέξεις)
Μονάδες 10
ΘΕΜΑ Γ
Γ1. Ποιο είναι το θέαμα που παρακολουθεί η αφηγήτρια στο δελτίο ειδήσεων; Να το παρουσιάσετε, καταγράφοντας τρεις (3) κειμενικούς δείκτες που χρησιμοποιεί για να το αναδείξει. Πιστεύετε ότι η υπερβολή των δελτίων ειδήσεων παρατηρείται και στις μέρες μας; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας. (150-200 λέξεις)
Μονάδες 15
ΘΕΜΑ Δ
Δ1. Με αφορμή τα κείμενα αναφοράς, να εξηγήσετε την έντονη παρουσία των διασημοτήτων στα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης και δικτύωσης και να παρουσιάσετε τα κριτήρια με βάση τα οποία εσείς παρακολουθείτε τα μέσα αυτά. Οι απόψεις σας θα παρουσιαστούν μέσα στην τάξη. (300-350 λέξεις)
Μονάδες 30