Πρώτη Διάκριση (Ονοματικές – Επιρρηματικές)
- Ονοματικές Αναφορικές Προτάσεις οι οποίες εισάγονται με Αναφορικές Αντωνυμίες και λειτουργούν ως Ονόματα (Υποκείμενο, Αντικείμενο, Παράθεση, Επεξήγηση, Επιθετικός Προσδιορισμός)
- Επιρρηματικές Αναφορικές Προτάσεις οι οποίες εισάγονται με Αναφορικά Επιρρήματα και προσδιορίζουν ένα επίρρημα ή επιρρηματικό προσδιορισμό μιας πρότασης.
Παρατίθενται οι Αναφορικές Αντωνυμίες και τα Αναφορικά Επιρρήματα:
|
Αναφορικές Αντωνυμίες |
Αναφορικά Επιρρήματα: |
|
ο οποίος, η οποία, το οποίο |
όπου |
|
όποιος, όποια, όποιο |
όποτε |
|
όσος, όση, όσο |
όπως |
|
οποιοσδήποτε, οποιαδήποτε,
οποιοδήποτε |
όσο |
|
οσοσδήποτε, οσηδήποτε,
οσοδήποτε |
οπουδήποτε |
|
οτιδήποτε |
οποτεδήποτε |
|
ό,τι |
οσοδήποτε |
|
που |
οπωσδήποτε |
Παραδείγματα Πρώτης Διάκρισης (Ονοματικές – Επιρρηματικές):
α) Είναι μολυσμένος ο αέρας που αναπνέουμε. (Ονοματική)
β) Οτιδήποτε πεις, είναι εις βάρος σου. (Ονοματική)
γ) Όπως μου φέρεσαι, θα φέρομαι. (Επιρρηματική)
δ) Οποτεδήποτε πάτε, θα έρθω κι εγώ. (Επιρρηματική)
Δεύτερη Διάκριση (Προσδιοριστικές, Παραθετικές / Προσθετικές)
- Προσδιοριστικές, οι οποίες είναι αναγκαίοι προσδιορισμοί της προηγούμενοι πρότασης
- Παραθετικές / Προσθετικές, οι οποίες δεν αποτελούν απαραίτητο συμπλήρωμα της προηγούμενης πρότασης.
Τρία κριτήρια διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διάκριση:
α) Στίξη: Οι Προσδιοριστικές ακολουθούν χωρίς κόμμα τον όρο που προσδιορίζουν, σε αντίθεση με τις Παραθετικές / Προσθετικές, οι οποίες χωρίζονται με κόμμα από τον όρο στον οποίο αναφέρονται.
β) Επιτονισμός: Οι Προσδιοριστικές διαβάζονται μαζί με τον όρο στον οποίο αναφέρονται, ενώ οι Παραθετικές / Προσθετικές διαβάζονται ξεχωριστά, με διαφορετικό τόνο φωνής.
γ) Νόημα (πλέον αξιόπιστο κριτήριο): Οι Προσδιοριστικές αποτελούν απαραίτητο συμπλήρωμα των όρων που προσδιορίζουν, καθώς αποτελούν από κοινού ένα νόημα ενιαίο και αδιαίρετο, ενώ οι Παραθετικές / Προσθετικές παρέχουν πληροφορίες δευτερεύουσες ως προς το περιεχόμενο του προσδιοριζόμενου όρου ή της προηγούμενης πρότασης.
Παραδείγματα Δεύτερης Διάκρισης (Προσδιοριστικές – Παραθετικές / Προσθετικές):
α) Πράξε αυτό που σου υπαγορεύει η συνείδησή σου. (Προσδιοριστική)
β) Γάλλοι μαθητές ξεναγήθηκαν στον Παρθενώνα, ο οποίος προκαλεί δέος και συγκίνηση σε κάθε
επισκέπτη. (Παραθετική / Προσθετική).