ΠΡΟΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ : Είναι η πρόθεση, δηλαδή ο σκοπός του συγγραφέα, όταν γράφει ένα κείμενο.
Φυσικά, το ύφος του κειμένου διαφοροποιείται ανάλογα με την πρόθεση του συγγραφέα.
ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΕΙΝΑΙ :
Να πείσει
• Λογική οργάνωση επιχειρημάτων(τρόπος πειθούς: επίκληση στη λογική)
• Επίκληση στην αυθεντία (κυρίως με την επισήμανση λόγων ειδικών και καταρτισμένων ατόμων).
• Χρήση κυριολεκτικού λόγου, που προσδίδει πειστικότητα και ακρίβεια.
• Χρήση γ ́ ρηματικού προσώπου, που αποχρωματίζει το λόγο από συναισθήματα και το καθιστά έγκυρο
και σοβαρό.
• Οργανωμένη δομή του λόγου (παραγωγική- επαγωγική συλλογιστική πορεία). Αποφυγή συνειρμικού
λόγου.
• Υποτακτική σύνδεση προτάσεων, η οποία επιτυγχάνει έναν αναλυτικό και επεξηγηματικό λόγο.
• Οριστική έγκλιση, που εκφράζει κάτι το πραγματικό, το βέβαιο, το έγκυρο.
Να πληροφορήσει
• Λογική οργάνωση επιχειρημάτων(τρόπος πειθούς: επίκληση στη λογική)
• Επίκληση στην αυθεντία (κυρίως με την επισήμανση λόγων ειδικών και καταρτισμένων ατόμων).
• Χρήση κυριολεκτικού λόγου, που προσδίδει πειστικότητα και ακρίβεια.
• Χρήση γ ́ ρηματικού προσώπου, που αποχρωματίζει το λόγο από συναισθήματα και το καθιστά έγκυρο
και σοβαρό.
• Οργανωμένη δομή του λόγου (παραγωγική- επαγωγική συλλογιστική πορεία). Αποφυγή συνειρμικού
λόγου.
• Υποτακτική σύνδεση προτάσεων, η οποία επιτυγχάνει έναν αναλυτικό και επεξηγηματικό λόγο.
• Οριστική έγκλιση, που εκφράζει κάτι το πραγματικό, το βέβαιο, το έγκυρο.
Να βεβαιώσει
• Χρήση διαρθρωτικών λέξεων συνοχής, που δηλώνουν επιβεβαίωση : Φυσικά, βέβαια, οπωσδήποτε,
αδιαμφισβήτητα...
• Λογική οργάνωση επιχειρημάτων(τρόπος πειθούς: επίκληση στη λογική)
• Επίκληση στην αυθεντία (κυρίως με την επισήμανση λόγων ειδικών και καταρτισμένων ατόμων).
• Επίκληση στο ήθος του πομπού.
• Επίθεση στο ήθος του δέκτη.
• Χρήση γ ́ ρηματικού προσώπου, που αποχρωματίζει το λόγο από συναισθήματα και το καθιστά έγκυρο
και σοβαρό.
• Οριστική έγκλιση, που εκφράζει κάτι το βέβαιο.
• Δεοντολογικός τόνος (πρέπει να...)
Να καταγγείλει
• Επίθεση στο ήθος του αντιπάλου.
• Χρήση β ́ ρηματικού προσώπου, το οποίο προσδίδει ένα καταγγελτικό ύφος.
• Χρήση του σχήματος λόγου της ειρωνείας.
• Χρήση καυστικού/ σατιρικού ύφους, το οποίο διέπεται από πληθώρα επιθέτων και χαρακτηρισμών.
Να αφυπνίσει
• Επίκληση στο συναίσθημα.
• Επίκληση στη λογική, κυρίως με τεκμήρια( γεγονότα, παραδείγματα).
• Χρήση α ́ και β ́ ρηματικού προσώπου, τα οποία προσδίδουν συλλογικότητα, ευαισθητοποιούν τους
δέκτες και εγείρουν τον προβληματισμό.
• Χρήση προτρεπτικής υποτακτικής έγκλισης.
• Χρήση προστακτικής έγκλισης.
• Χρήση ρητορικών ερωτήσεων, που εγείρουν το ενδιαφέρον και τον προβληματισμό των δεκτών.
• Χρήση σημείων στίξης(π.χ. θαυμαστικό, αποσιωπητικά)
Να προβληματίσει
• Επίκληση στο συναίσθημα.
• Επίκληση στη λογική, κυρίως με τεκμήρια( γεγονότα, παραδείγματα).
• Χρήση α ́ και β ́ ρηματικού προσώπου, τα οποία προσδίδουν συλλογικότητα, ευαισθητοποιούν τους
δέκτες και εγείρουν τον προβληματισμό.
• Χρήση προτρεπτικής υποτακτικής έγκλισης.
• Χρήση προστακτικής έγκλισης.
• Χρήση ρητορικών ερωτήσεων, που εγείρουν το ενδιαφέρον και τον προβληματισμό των δεκτών.
• Χρήση σημείων στίξης(π.χ. θαυμαστικό, αποσιωπητικά).
Να προτρέψει/ να παροτρύνει
• Επίκληση στο συναίσθημα.
• Χρήση α ́ και β ́ ρηματικού προσώπου, τα οποία προσδίδουν συλλογικότητα, ευαισθητοποιούν τους
δέκτες και εγείρουν τον προβληματισμό.
• Χρήση προτρεπτικής υποτακτικής έγκλισης.
• Χρήση προστακτικής έγκλισης.
• Χρήση σημείων στίξης(π.χ. θαυμαστικό, αποσιωπητικά)
• Δεοντολογικός τόνος.
• Ρητορικές ερωτήσεις, που ωθούν σε προβληματισμό και κινητοποιούν τους δέκτες.
• Χρήση παρατακτικής σύνδεσης.
Να συγκινήσει
• Επίκληση στο συναίσθημα.
• Επίκληση στο ήθος του πομπού.
• Επίθεση στο ήθος του δέκτη.
• Χρήση α ́ και β ́ ρηματικού προσώπου, που πρσδίδουν παραστατικότητα και λυρισμό, ευαισθητοποιώντας
τους δέκτες.
• Χρήση προτρεπτικής υποτακτικής έγκλισης.
• Χρήση προστακτικής έγκλισης.
• Χρήση υποτακτικής έγκλισης.
• Χρήση προστακτικής έγκλισης.
• Χρήση σημείων στίξης(π.χ. θαυμαστικό, αποσιωπητικά)
• Δεοντολογικός τόνος.
• Ρητορικές ερωτήσεις, που ωθούν σε προβληματισμό και κινητοποιούν τους δέκτες.
• Χρήση παρατακτικής σύνδεσης.